اقتصاددان وقتی به نفع عموم مردم ایده پردازی نمی کند؛ برای کانون های ثروت می کند!


حجت‌الاسلام محسن قنبریان | 1399/11/9 | تعداد بازدید: 172

رویکرد اصلی ایشان یک رویکرد مکتبی است. "تغییر چارچوب‌های سرمایه‌داری" را نشان گرفته است نه "تغییر در چارچوب‌های سرمایه‌داری"(که اقتصاددانان سرمایه‌داری متصدی‌اش هستند). تغییر چارچوب، مثل تغییر ساختار دستمزدها، منع بانک خصوصی و بازار سکه و ارز و امثالهم است.

حجت‌الاسلام قنبریان؛ استاد حوزه و دانشگاه در پی صحبت‌های اخیر پروفسور درخشان در مورد لزوم نقد چارچوب‌های اقتصادی موجود در کشور، در طی یادداشتی ابراز داشتند: 

رابطه معماری و بنّائی را تصور کنید: معماری متاثر از فرهنگها و ارزش‌ها در سبک‌های مختلفی شکل می گیرد. مهندسیِ طرح معماری‌های اصفهان صفوی با روم باستان یا رم کاتولیک تفاوت چشمگیر دارد. اما در همه بنّائی هست که از مصالح تقریبا مشابه آن معماری را مجسم کرده است. اینکه مستدیر و گنبد بسازد یا مکعب و تیز از سبک معماری فرمان گرفته است.

با کمی تسامح "مکتب اقتصادی" و "علم اقتصاد" نزدیک به چنین رابطه ای دارند(۱)

به عنوان مثال آیا "درجات علمی"، "جایگاه اجتماعی فرد"، "میزان مفید بودن او" و ارزشهایی مثل اینها؛ درجامعه "کالا" شوند یا خیر؟! یعنی، "ارزش مبادله ای" و "قابل قیمت گذاری" شوند یا "ارزش ذاتی و طبیعی و غیر مبادله ای" باشند؟!

پاسخ به این سئؤال، "اقتصادی" نیست؛ "مکتبی" است. مکتب های مختلف براساس ارزشها و "بایسته ها"یشان جواب های متعدد بدان می دهند.

اگر مکتب اقتصادی ای بدان پاسخ مثبت داد؛ برای "هر سطح علمی"  و "هرجایگاه اجتماعی" و "هر درجه فایده مندی" ؛ ارزش ریالی و دلاری درنظر می گیرد! طبعا تفاوت حقوق و مزایای فاحش شکل می گیرد. اقتصاددان و کارشناس بودجه هم مثل بنّاء محل این منابع را در ثروت ملی معلوم می کند و برای مازاد این دستمزد و مزایا  در اقتصاد کشور جاهایی مثل بازار پولی و مالی(بانک و بورس) پیشنهاد می کند.و...

اما اگر مکتب اقتصادی‌ای به آن سؤال پاسخ منفی داد و آن ارزش‌ها را غیر مبادله ای دید؛ تبعاً ریال و دلار را برای نان و نیازهای معیشت تعریف می‌کند. شکم و خورد و خوراک و نیازهای معاش نیروی بدنی جامعه فرق فاحشی با نیروی فکری‌اش نمی‌کند. پس ریال و دلار متناظر با سرانه تجویز می‌شود و حقوق و مزایای نسبتا نزدیک به هم شکل می گیرد. پایگاه اجتماعی و ارزش واقعی برخی صنوف بیشتر می‌ماند اما ریالی و دلاری مابه ازاء نمی گیرد.(۲)

اقتصاددان و کارشناس مالی باید محل این حقوق نزدیک به هم را مشخص و راه بهتر جذب مازاد آن در اقتصاد کشور را معین کند.



پروفسور درخشان چه می گوید؟!

رویکرد اصلی ایشان یک رویکرد مکتبی است. "تغییر چارچوب‌های سرمایه‌داری" را نشان گرفته است نه "تغییر در چارچوب‌های سرمایه‌داری"(که اقتصاددانان سرمایه‌داری متصدی‌اش هستند). تغییر چارچوب، مثل تغییر ساختار دستمزدها، منع بانک خصوصی و بازار سکه و ارز و امثالهم است.

❓ایده جسورانه ایشان برای برون رفت از بحران رکودی که با تحریم و کرونا تشدید شده است چیست؟

تحریک جانب تقاضا با افزایش قدرت خرید توده مردم به ویژه طبقات محروم.نتیجه می دهد تحرّک جانب عرضه و تولید با اتکای داخلی.

❓منبع مالی برای افزایش قدرت خرید عموم مردم بخصوص طبقات پایین کجاست؟!

جواب ایشان: تراشیدن حقوق و مزایای بالای دولتی و ریختن آن به حقوق های پایین کارمندی و کارگری(در شرکتهای دولتی)+تخصیص بخشی از آن در یک صندوق برای کمک به بنگاه های کوچک تولیدی آسیب دیده از بحران!

محاسبه: دولت بیش از ۲میلیون و۳۰۰هزار نفر کارمند و کارگر دارد.

حقوق و مزایای اینان (با تفاوت‌های فاحش از هم) ۴۰۸هزار میلیارد تومان و برابر با ۶۴٪بودجه است!

میانگین حقوق و مزایای کارکنان دولت با این عدد می‌شود: ۱۴میلیون تومان در ماه!

بنابراین واضح است که بسیاری از کارکنان دولت زیر این رقم می‌گیرند و در مقابل مدیران و کارکنان برخی بخش‌ها بسیار بیشتر از این رقم درآمد دارند. قانون رسماً ۷ برابر کمترین حقوق را مجوز داده است؛ نجومی‌ها پیش کش!

طبق ایده یکسان سازی حقوق ایشان، اگر به هر یک از کارکنان ۱۰ میلیون داده شود، ۲۸۵ هزارمیلیارد از بودجه هزینه می‌شود و ۱۲۳ هزار میلیارد صرفه می‌شود (با کسر از  ۴۰۸ هزار میلیارد قبل).

آن حقوق ده میلیونی به همه کارکنان موجب افزایش قدرت خرید این ۲ میلیون و تحریک تقاضا می‌شود و با واسطه، رونق تولید صنایع مصرفی را موجب می‌شود.

این رقم مازاد(۱۲۳هزار میلیارد) هم برای کمک به بنگاه‌های کوچک اختصاص می یابد و باز موجب جهش تولید می شود.(۳)

این ایده‌های مردمی درون مکتب اقتصادی مقبول جامعه، با ویرایش‌های عالمانه دیگر لازم است؛ بخصوص وقتی درجانب مقابل، برای بورس بازی و تئوریزه سفته بازی و رانت‌های ارزی و توجیه سیاست‌های اقتصادی، عده‌ای کارشناسی بذل می کنند!

پاورقی:


۱. می دانم تشبیه خالی از مناقشه نیست از باب تقریب به ذهن برای مخاطب عام است. نظرات درباره علم دینی و اقتصاد اسلامی مجال خود را می خواهد.

۲.تقریری از این نظر را در بیان متفکر شهید مطهری بخوانید:مجموعه آثار ج۲۰ص۴۹۹و۵۰۰.

۳.خود را صالح برای ارزیابی ایده ایشان نمی دانم و اینجا فقط قصد طرح آن برای ارزیابی متخصصان است.


 

مطالب پربازدید
شبکۀ جامع قصد را ببینید یا به فهرست بازگردید.